گزارشی از برگزاری سومین همایش علم و شطرنج تهران- شهریور 96

۱۰ آبان ۱۳۹۶

سومین دوره همایش علم و شطرنج نیز همانند دو دوره گذشته از استقبال بی نظیری از سوی علاقه مندان و مربیان و والدین بازیکنان رده های سنی همراه بود. این همایش در 4 روز متوالی با موضوعات مختلف و با حضور سخنرانان برجسته از میان اساتید شطرنج و رییس مرکز علمی کاربردی شطرنج مهندس هاشمی طباء برگزار شد، که خلاصه گزارش آن در ادامه به نظرتان می رسد:

 

اولین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز جمعه 17 شهریور ماه با موضوع «اصول و قواعد کوچینگ و همراهی بازیکنان رده های سنی در مسابقات» و در محل فدراسیون شطرنج سالن کنفرانس و با سخنرانی اساتید زیر آغاز شد :

 

- استاد بین المللی و مربی ارشد فیده خسرو هرندی

- استاد بین المللی مهرداد اردشی

- استاد بزرگ مسعود مصدق پور

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

 

شروع همایش با پرسش استاد ابراهیم زاده از استاد هرندی با بیان این پرسش بود که مفهوم کوچینگ و تفاوتش با مربیگری در چیست که استاد هرندی ضمن ابراز خوشحالی از استقبال فراگیر از شطرنج به بررسی مفهوم مربی و کوچینگ و منتور پرداخت و بیان اینکه سه مفهوم فوق می تواند سه نفر و یا یک شخص باشند مربی را کسی که نحوه صحیح بازی کردن را به شاگردان آموزش می دهد، دانستند ولی کوچ علاوه بر اینکه از لحاظ فنی هدایت تیم و بازیکنان را به عهده دارد باید توانایی های گسترده ای داشته باشد و به مقدار لازم اطلاعات عمومی در مورد تغذیه، کمک های اولیه و اطلاعات پزشکی بداند و منتور هم کوچ و هم مربی و هم راهنمای کلی برای یک کودک است و در واقع همه فن حریف می باشد، تعریف کرد.

استاد هرندی اظهار داشت که: «من شخصاً معتقدم که کوچ باید خودش قهرمان شده باشد ولی مربی لزوماً لازم نیست که قهرمان باشد»

در ادامه استاد گفتند که بر اساس توانایی خوابیدن ، بیدار شدن ، ساختار بدنی و ژنتیک فرد، انسانها به سه گروه تقسیم می شوند:

  • Larks (چکاوک ها)
  • Owls (جغدها)
  • Arhythmics (بی نظم ها)

گروه اول را بدین خاطر چکاوک می گویند چون مانند این پرنده سحر خیزند و شبها زود می خوابند و صبح زود بیدار می شوند و توانایی آنها در ابتدای روز بیشتر است. اینها 25% جمعیت روی زمین را تشکیل می دهند.

گونه دوم که جغد صفت هستند در نیمه دوم روز فعال ترند و مغزشان خوب کار می کند، اینها شب دیر می خوابند و صبح ها زود بیدارمی شوند و 32% جمعیت کره زمین را شامل می شوند. شطرنج بازان اکثراً جغد صفتند به طوریکه تمامی شطرنج ­بازان سطح بالا که قهرمان یا مدعی قهرمانی اند همگی در این گروه قرار دارند.

دسته سوم همانگونه که از نامشان پیداست نظم خاصی در خوابیدن و بیدارشدن ندارند و گاهاً شبها بیدارند و گاهاً زود می خوابند.

یک کوچ با در نظر گرفتن اینچنین تفاوتهای فردی باید برای هر فرد برنامه ریزی کند.

 

در ادامه استاد ابراهیم زاده از استاد اردشی خواستند تا توضیحات ابتداعی در مورد کوچینگ و مربیگری و مدرسی بیان کنند.

آقای اردشی با توجه به فایل پاورپوینتی که از قبل آماده کرده بودند توضیحاتی در مورد تاثیر حضور مربی و کوچ در کنار بازیکنان قبل از مسابقه – در حین مسابقه – بعد از مسابقه ارائه کردند. ایشان موارد و اقدامات زیر را قبل از مسابقه ضروری دانستند:

  • 2 تا 3 روز قبل از مسابقه برنامه های غیرضروری و تمرینات سنگین از برنامه روزانه بازیکن باید حذف گردد تا انرژی لازم را ذخیره کند و توان جسمی لازم برای استارت و شروع مسابقه را داشته باشد.
  • فراهم کردن مسابقات تمرینی دوستانه سریع و استاندارد با فرمت مسابقه و جهت برطرف کردن نواقص بسیار سودمند است.
  • تلاش کنیم تا اعتماد به نفس بازیکن خردسال را مبتنی با میزان تلاشی که انجام داده افزایش دهیم و در دادن اعتماد به نفس زیاده روی نکنیم و پا را فراتر نگزاریم و جلوتر نرویم چون اگر اعتماد به نفس کاذب بدهیم با یک شکست کاخ آرزوهایی که در ذهن کودک شکل گرفته فرو خواهد ریخت بنابر این اعتدال را در این زمینه باید رعایت کنیم.
  • استاد هرندی در همان سالهای اولیه شروع مربیگری خود بر این نکته همواره تاکید داشتند که با تایید یک سری از حرکات بچه ها حتی اگر بیشتر حرکاتشان خوب نبود، در آنها احساس بزرگی را ایجاد کنیم.
  • از فاکتورهای تشویقی مناسب استفاده کنیم و به هیچ عنوان از تهدید استفاده نکنیم.
  • حضور مربی چه از لحاظ فنی و چه از لحاظ روحی نقش بسیار پراهمیتی دارد و انتخاب مربی مناسب برای کودکان فاقد مربی در اولین فرصت مناسب باید انجام شود.
  • اگر مسابقه در شهر محل سکونت برگزار می شود، برای اینکه کودک بهترین عملکرد را داشته باشد و به خاطر دوری از محل مسابقات و از محل کار والدین عملکردش تباه نشود حتی با دادن هزینه بیشتر در حدتوان، بهترین محل اسکان را برای بازیکن در نظر بگیرید.
  • داشتن دوست مورد وثوق (Partner) که هم از لحاظ رفاقت و هم از لحاظ اخلاقی مورد اعتماد بوده، می تواند علاوه بر اینکه دونفری با هم کار کنند، یک همراه و کمک عالی در مسابقه باشد. گاهی اوقات حتی ، کوچ و پدر و مادر هم نتواند بچه ها را آرام کنند ولی یک دوست مورد وثوق می تواند کمک حال با شد و در واقع به مثلث بازیکن-کوچ مربی –والدین کمک بکند.
  • ورزش های بدنی خصوصاً ورزش های هوازی نظیر شنا و دومیدانی تاثیر مثبتی در عملکرد بازیکنان دارد چون بر خلاف تصور عامه ورزش شطرنج، ورزش سنگینی است و زمانی سنگینی این ورزش را متوجه می شوید که 4 ساعت پشت میز بنشینید و تفکر کنید و انرژی زیادی مصرف کنید که گاهاً با افت قند خون مواجه می شوید بنابر این در بحث تغذیه باید چیزهایی مصرف کنیم که این اتفاق نیفتد.
  • داشتن برنامه ریزی مناسب و سازگار با شرایط برای شرکت در مسابقات بسیار با اهمیت است. حتی قهرمانان جهان نیازمند به مدیر برنامه می باشند.

استاد اردشی اقدامات نوعی در حین مسابقات را بدین گونه برشمرد:

  • بخش فنی قضیه تنها مربوط به مربی یا کوچ بازیکن است و والدین نباید به هیچ عنوان در این مورد دخالت کنند و نباید به عنوان مثال تدارک ببینند چون اینکار ایجاد دوگانگی عظیم می کند.
  • به یاد داشته باشیم که هنگام مسابقه زمان مناسبی برای ارتقاء سطح کیفی عملکرد بازیکن نیست و این کار باید در روزها و ماههای گذشته صورت بگیرد پس بردبار باشیم و در صورت کسب هر نتیجه ای صبر پیشه کنیم
  • سعی کنیم بعد از باخت، استرس ناشی از مواجه شدن با والدین به ناراحتی باخت اضافه نشود، و به جای حمله به بچه و عصبانیت، جهت ریکاوری برای ادامه مسابقات، برایش آرامش بخش باشیم و به یاد داشته باشیم که همه بازیکنان در شطرنج باخت می دهند.
  • سخت گیری والدین در میان مسابقات موثر نیست و می بایستی روزهای پیش از مسابقه پیگیر حل تمرین و تلاش بچه ها بود.
  • سعی کنیم اگر مربی در کنار بازیکن نیست و یا امکان اعزام مربی وجود ندارد جهت ایجاد آرامش و کم شدن استرس حتل المقدور از تلفن یا اینترنت با آنها ارتباط برقرار کنیم.
  • شناخت از حریف پیش رو و دیدن بازیهایش بسیار مهم است و این کار توسط مربی و بازیکن باید انجام شود و روند اینکار باید بصورت تدریجی به بچه آموزش داده شود تا یاد بگیرد چگونه تدارک ببیند و چگونه از نرم افزارها استفاده کند. و باید توجه داشت که استفاده از نرم افزار باید مبتنی بر یک شیوه و اصول خاصی باشد، بدین صورت که اول باید مربی با بازیکن بدون استفاده از نرم افزار بازی را آنالیز کند و بعد از آن به کامپیوتر مراجعه شود جهت چک نهایی.
  • تغذیه و استراحت خصوصاً در مسابقاتی که در دو حالت صبح و عصر برگزار می شود، بسیار مهم است و باید طوری برنامه ریزی صورت گیرد که بین دو بازی حتماً بازیکن استراحت کند. در مورد تغذیه از پرخوری و خوردن فست فود و دیگر غذاهای چرب جلوگیری شود. آب بصورت مداوم به میزان کافی نوشیده شود. موز و خشکبار و آب میوه های طبیعی جهت تنظیم قند خون و پیشگیری از افت فشار باید مصرف شوند. همچنین هرچند در حین مسابقه ورزش سنگین نباید انجام داد ولی نرمش خوب است و توصیه می شود.
  • برگ ثبت بچه ها را نگاه دارید و سعی کنید در نرم افزار شطرنج ذخیره کنید (بچه هایی که مربی دارند این کار توسط مربی به آنها آموزش داده می شود)
  • استفاده از فضای مجازی کنترل شده باشد. که متاسفانه الان خیلی باب شده و دست هر بچه ای یک موبایل می بینیم.

 

پرسش استاد ابراهیم زاده از آقای مصدق پور این بود که با توجه به اینکه در تورنمنت های متعددی حضور بهم رسانده، به عنوان یک بازیکن دغدغه اش موقعی که اعزام میشه چه چیزهایی است؟ و چه انتظاراتی از کوچ خودش و مربی که به همراهش اعزام می شود، دارد؟ و چه مشکلاتی ممکن است پیش بیاید که ایشان به عنوان بازیکن انتظار داشته باشد که کوچ جهت برطرف شدن این مشکل، کمک کند؟

آقای مصدق پور ابتدا با مثال مسابقات چین که چمدانهایشان چند روز دیرتر رسیده و استاد هرندی در این فاصله وسایل و پوشاک مورد نیازشان را تهیه کردند تا دغدغه ای بابت آن نداشته باشند و از لحاظ روحی جلو بیفتند و نیز در طول مسابقه با توجه به اینکه با غذاهای خارجی مشکل داشتند و فقط سیب زمینی می خوردند استاد هرندی غذاهایی را که با ذائقه شان سازگارتر بود تهیه کرد تا مشکل تغذیه پیدا نکنند شروع کرد و در ادامه به مسابقات قهرمانی زیر 18 سال جهان اشاره کرد که با هدایت خوب استاد ویرجینییوس قهرمان آن مسابقات شدند و برنامه ریزی خوب ایشان را عامل این موفقیت ذکر کردند و گفتند این برنامه کلی شامل برنامه تغذیه- برنامه خواب و تدارک لازم چه از لحاظ شروع بازی و چه بررسی بازیهای حریفان و پی بردن به نقاط ضعف و قوت حریفان بود تا با شرایط روحی عالی و آمادگی کامل با حریفان روبرو شوند.

در ادامه استاد هرندی به تعریف از آقای مصدق پور پرداخت و از کاریزما ایشان در پشت میز و جنگندگی و خلاقیتش سخن راند و مرام و گذشت او را تمجید کرد.

 

سوال بعدی استاد ابراهیم زاده از استاد هرندی این بود که:

اگر شما بخواهید آسیب شناسی کنید و سه عامل را به عنوان معضل به ترتیب اولویت برای عدم موفقیت و محقق شدن انتظارات از یک مربی یا کوچ که به همراه تیم اعزام می شود، مطرح کنید آن سه عامل کدامند؟

 

استاد هرندی با بیان این نکته که این سوال باید شکسته شود اولین عامل را توانایی آن فرد دانستند ولی آنرا کافی ندانستند و اضافه کردند متاسفانه این فرهنگ غلط بر والدین حاکم است که بعد از مسابقه به این توجه ندارن که چه کارهایی برای بچه صورت گرفته و موفقیت کودکشان را تنها بخاطر توانایی های خودش می دانند و با این کار فدراسیون و مربیانی را که برای کودک زحمت کشیدند را دلسرد می کنند و اشاره کردند که ما باید یاد بگیریم به کار هم احترام بگزاریم و بپذیریم این عامل لازم هست ولی به تنهایی کافی نیست.

ایشان عامل دوم را مربی یا کوچ یا منتور یا هر شخص دیگری که بچه را آموزش می دهد دانستند و بهترین نحوه آموزش را حالتی دانستند که مربی و والدین بصورت مشترک آموزش فنی بچه را به عهده می گیرند.

استاد عامل سوم راتقدیر و شانس دانستند و اظهار داشتند در یک مسابقه ممکن است ندانسته های کودک و چیزهای بد و نامطلوب اتفاق بیفتد و یا برعکس در مسابقه دیگر دانسته ها پشت سرهم قرار می گیرند و به قول معروف تاس خوش می نشیند و کودک قهرمان می شود.

در پایان ایشان بیان کردند که تلاش فرد مهمتر از نتیجه ای است که حاصل می شود.

 

 استاد ابراهیم در ادامه به نشان دادن فایل پاورپوینت معرفی نامه که استاد اردشی تهیه کرده بودند پرداختند که با معرفی و مشخصات مرکز علمی کاربردی و همایش، ریاست مرکز علمی کاربردی آقای هاشمی طباء و مهندس پهلوان زاده و آقای ابراهیم زاده شروع و در صفحه بعد به معرفی استاد هرندی، سوابق و افتخاراتشان پرداخته بود، بعد از آن با معرفی استاد مصدق پور ادامه پیدا کرده بود.

 

سوال دیگری که استاد ابراهیم زاده از استاد اردشی پرسیدند بدین صورت بود:

اولاً آیا شما به این معتقد هستید که فن کوچینک در کشور ما جوان است و در این زمینه دوره تخصصی خیلی زیادی نداشته ایم و دوم اینکه با توجه به اینکه گاهاً مربی یا کوچهایی که با تیمهای رده سنی به مسابقات اعزام می شوند شاگردان خوشان هم در تیم حضور دارد، اعتراضاتی صورت می گیرد مبنی بر اینکه آنها به شاگردانی که خود آموزش داده اند بیشتر توجه می کنند تا به بقیه بازیکنان، نظر شما چیست؟

 

استاد اردشی اینگونه پاسخ دادند که: بحث کوچینگ در کشور ما نوپاست و در هیچ کجای دنیا نمی بینید که مربی که با یک تیم به مسابقات اعزام می شود، به شاگردان خود بیشتر توجه کند و چنین چیزی یک مقدار از فرهنگ خود ما نشات می گیرد و کسی که وظیفه اش را به درستی انجام ندهد در هر کسوتی که باشد به آن بخش آسیب می زند و وارد شدن خدشه به آن بخش، همه مجموعه را تحت تاثیر قرار می دهد. ما باید توجه داشته باشیم که به یک شخص زمانی کوچ اطلاق می شود که بحث اخلاقی و تعهد کاری از او دیده شود و بعد از آن می توانیم راجع به توانایی های فنی او صحبت کنیم. اما از سوی دیگر باید در نظر داشته باشیم که کاملاً بدیهی است که مربیان کسانی را که شانس بیشتری برای کسب مدال دارند مورد توجه بیشتری قرار می دهند. فرض کنید دو تا سه بازیکن شانس مدال دارند در واقع حاصل تمام زحمات کل ساختار فدراسیون شطرنج با همان مدالهایی نمایان شده و به ثمر می نشیند، که آنها قرار است کسب کنند و یک کوچ به عنوان مربی تیم منتخب کشور باید از حریم فدراسیون شطرنج کشور دفاع کند و مسلما در یکی دو راند آخر او توجه خود را به بازیکنانی که شانس مدال بیشتری دارند معطوف می کند.

ایشان ادامه دادند که بحث کوچینگ فرای مربیگری است و در خارج از کشور با مشکلات و حوادثی مواجه می شویم که اگر توانمندی های دیگری علاوه بر داشته های فنی که یک مربی باید داشته باشد، نداشته باشیم در حل و فصل آنها ناتوان می مانیم.

 

در ادامه همایش استاد ابراهیم زاده با بیان این مطلب که توانمندی های کوچ، توانمندی های خاصی نظیر ادراک لحظه ای- هوش هیجانی- شناخت کامل حریفان و هم شناخت فضای مسابقه است این پرسش را از استاد مصدق پور مطرح کردند که:

گاهاً اتفاق می افتد که یک مربی 3 تا 4 یا 5 بازیکن که مربیشان بوده جهت اعزام به مسابقات رده های سنی آسیایی و یا جهانی انتخاب می شوند و این انتظار در این مربی بوجود می آید که همراه تیم به مسابقات اعزام شود، ولی با توجه به اینکه انتظار از کوچی که همراه تیم اعزام می شود اینست که توانایی برانگیخته کردن بازیکن و بیرون کشیدن حداکثر توانایی بازیکن را داشته باشد. آیا شما معتقدید که این مربی باید به دلیلی که ذکر شد باید با تیم اعزام بشود؟

 

آقای مصدق پور پاسخ دادند که این مربی قطعاً باید اعزام شود و می تواند کمک خوبی برای کوچ باشد و جهت ساپورت کردن بازیکنان چه در بحث شروع بازی و چه در تمرین دادن و موارد دیگر می تواند به کوچ کمک کند.

 

 

در نیم ساعت پایانی همایش پرسش و پاسخ صورت گرفت که اساتید به سوالات اولیا و مربیان پاسخ دادند و در پاسخ به سوالات علاوه بر مواردی که قبلا در مورد افتادن قند خون و تغذیه و استراحت مطرح کرده بودند تنها راه شناخت از بازیکنان را اردو دانستند و در مورد رده های سنی بحث شروع بازی را زیاد مفید ندانستند و اولویت اول را محاسبه و تاکتیک و اولویت دوم را آموزش آخر بازی مخصوصاً آخر بازی پیاده و آخر بازی رخ دانستند. و به آسیب های گردنی و ستون فقرات در شطرنجبازان اشاره، بازیهای برق آسا را در مرحله آموزش مناسب ندانستند و بهترین سن برای فراگیری شطرنج را 5 سالگی دانستند.

 

دومین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز شنبه 18 شهریور ماه با موضوع «آمادگی جسمانی و تغذیه شطرنجبازان(عوارض و آسیب ها)»، در سالن کنفرانس فدراسیون شطرنج و با سخنرانی اساتید زیر برگزار شد :

 

- رئیس مرکز علمی کاربردی فدراسیون شطرنج مهندس مصطفی هاشمی طبا

- دکتر رامین حبیبی پزشک و متخصص

- استاد بین المللی امید نوروزی

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

 

چکیده سخنرانی مهندس هاشمی طبا در همایش علم و شطرنج بشرح زیر می باشد:

  • آمادگی جسمانی در شطرنج چیست و عدم توجه به آن چه عوارضی دارد؟
  • بطور کلی وضعیت پرداختن هموطنانمان به ورزش مطلوب نیست و شیوع مسائل و مشکلات ناشی از آن بویژه در ستون فقرات و گردن در سال های اخیر بیشتر شده است. عادات تغذیه ای مناسبی هم نداریم. اغلب هر غذای خوشمزه ای رو بدون توجه به مضرات آن مصرف می کنیم و اخیرا در یک مطالعه آماری مشخص شد بیش از 60 درصد از کارکنان یک سازمان دولتی، کبد چرب داشته اند...

 

بخش هایی از سخنرانی دکتر رامین حبیبی (پزشک) در همایش علم و شطرنج بصورت زیر می باشد:

  • تغذیه مناسب برای شطرنج بازان چیست؟
  • در سال 2014، سازمان ورزش آلمان، با این استدلال که شطرنج یک بازی دهنی است نه ورزش، شطرنج را از زمره رشته های ورزشی حذف و بودجه فدراسیون شطرنج را قطع کرد.
  • اما همین سازمان به فاصله اندکی، با فشار نهادهای علمی و دلایل ارائه شده اعلام نمود که شطرنج نه تنها یک ورزش است بلکه جزو رشته های استقامتی ورزش نیز محسوب می شود...
  • سبک زندگی ما در مورد تغذیه ، فاصله جدی با نورم های بین المللی دارد. نوع و کیفیت مواد غذایی بسیاری از افراد جامعه مناسب نیست، به طرز غیر طبیعی سریع غذا می خوریم و به طور کلی مقاومت کمی در مورد خوردن غذاهای مضر فست فودی از خود نشان می دهیم. مصرف بی رویه چربی های اشباء شده در فست فودها، عامل بسیاری از بیماری هاست ...

 

 

 

 

 

 

سومین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز شنبه 19 شهریور ماه با موضوع «اضطراب بازیکنان و شیوه های مقابله با آن»، در سالن کنفرانس فدراسیون شطرنج و با سخنرانی اساتید زیر برگزار شد :

 

- مربی ارشد فیده هاملت تومانیان

- استاد بین المللی حامد موسویان

- استاد بین المللی محمد امین طباطبائی

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

 

استاد بزرگ احسان قائم مقامی، داور بین المللی ابوالقاسم نجیب و پویا ماری اوریاد در جاسه حاضر بودند.

تمرین عملی ریلکسیشن(آرمیدگی) توسط استاد بین المللی حامد موسویان با شرکت تمامی حاضرین در جلسه انجام شد.

موسویان دارای تحصیلات کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی است.

پرسش و پاسخ در انتهای جلسه

مربی ارشد فیده هاملت تومانیان و استاد بین المللی محمد امین طباطبائی به ارائه مثال های عینی از اضطراب و استرس بازیکنان پرداختند.

 

مهندس پهلوان زاده رئیس فدراسیون شطرنج هم در جمع سخنرانان حاضر شد.

 

چهارمین روز و آخرین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز شنبه 20 شهریور ماه با موضوع «آسیب شناسی و بررسی دلایل توقف پیشرفت اساتید و قهرمانان ایرانی در دوره هایی از روال حرفه ای»، در سالن کنفرانس فدراسیون شطرنج و با سخنرانی اساتید زیر برگزار شد :

 

- استاد بزرگ احسان قائم مقامی

- مربی ارشد فیده مرتضی محجوب

- استاد بین المللی احمد عسگری زاده

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

                                                                                         

با سپاس از همکاری آقایان کسری شهبازی، خلیل ابراهیمیان ، آرین عاصمی نیا و سرکار خانم الهه طالب زاده در برگزاری همایش

سومین دوره همایش علم و شطرنج نیز همانند دو دوره گذشته از استقبال بی نظیری از سوی علاقه مندان و مربیان و والدین بازیکنان رده های سنی همراه بود. این همایش در 4 روز متوالی با موضوعات مختلف و با حضور سخنرانان برجسته از میان اساتید شطرنج و رییس مرکز علمی کاربردی شطرنج مهندس هاشمی طباء برگزار شد، که خلاصه گزارش آن در ادامه به نظرتان می رسد:

 

اولین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز جمعه 17 شهریور ماه با موضوع «اصول و قواعد کوچینگ و همراهی بازیکنان رده های سنی در مسابقات» و در محل فدراسیون شطرنج سالن کنفرانس و با سخنرانی اساتید زیر آغاز شد :

 

- استاد بین المللی و مربی ارشد فیده خسرو هرندی

- استاد بین المللی مهرداد اردشی

- استاد بزرگ مسعود مصدق پور

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

 

شروع همایش با پرسش استاد ابراهیم زاده از استاد هرندی با بیان این پرسش بود که مفهوم کوچینگ و تفاوتش با مربیگری در چیست که استاد هرندی ضمن ابراز خوشحالی از استقبال فراگیر از شطرنج به بررسی مفهوم مربی و کوچینگ و منتور پرداخت و بیان اینکه سه مفهوم فوق می تواند سه نفر و یا یک شخص باشند مربی را کسی که نحوه صحیح بازی کردن را به شاگردان آموزش می دهد، دانستند ولی کوچ علاوه بر اینکه از لحاظ فنی هدایت تیم و بازیکنان را به عهده دارد باید توانایی های گسترده ای داشته باشد و به مقدار لازم اطلاعات عمومی در مورد تغذیه، کمک های اولیه و اطلاعات پزشکی بداند و منتور هم کوچ و هم مربی و هم راهنمای کلی برای یک کودک است و در واقع همه فن حریف می باشد، تعریف کرد.

استاد هرندی اظهار داشت که: «من شخصاً معتقدم که کوچ باید خودش قهرمان شده باشد ولی مربی لزوماً لازم نیست که قهرمان باشد»

در ادامه استاد گفتند که بر اساس توانایی خوابیدن ، بیدار شدن ، ساختار بدنی و ژنتیک فرد، انسانها به سه گروه تقسیم می شوند:

  • Larks (چکاوک ها)
  • Owls (جغدها)
  • Arhythmics (بی نظم ها)

گروه اول را بدین خاطر چکاوک می گویند چون مانند این پرنده سحر خیزند و شبها زود می خوابند و صبح زود بیدار می شوند و توانایی آنها در ابتدای روز بیشتر است. اینها 25% جمعیت روی زمین را تشکیل می دهند.

گونه دوم که جغد صفت هستند در نیمه دوم روز فعال ترند و مغزشان خوب کار می کند، اینها شب دیر می خوابند و صبح ها زود بیدارمی شوند و 32% جمعیت کره زمین را شامل می شوند. شطرنج بازان اکثراً جغد صفتند به طوریکه تمامی شطرنج ­بازان سطح بالا که قهرمان یا مدعی قهرمانی اند همگی در این گروه قرار دارند.

دسته سوم همانگونه که از نامشان پیداست نظم خاصی در خوابیدن و بیدارشدن ندارند و گاهاً شبها بیدارند و گاهاً زود می خوابند.

یک کوچ با در نظر گرفتن اینچنین تفاوتهای فردی باید برای هر فرد برنامه ریزی کند.

 

در ادامه استاد ابراهیم زاده از استاد اردشی خواستند تا توضیحات ابتداعی در مورد کوچینگ و مربیگری و مدرسی بیان کنند.

آقای اردشی با توجه به فایل پاورپوینتی که از قبل آماده کرده بودند توضیحاتی در مورد تاثیر حضور مربی و کوچ در کنار بازیکنان قبل از مسابقه – در حین مسابقه – بعد از مسابقه ارائه کردند. ایشان موارد و اقدامات زیر را قبل از مسابقه ضروری دانستند:

  • 2 تا 3 روز قبل از مسابقه برنامه های غیرضروری و تمرینات سنگین از برنامه روزانه بازیکن باید حذف گردد تا انرژی لازم را ذخیره کند و توان جسمی لازم برای استارت و شروع مسابقه را داشته باشد.
  • فراهم کردن مسابقات تمرینی دوستانه سریع و استاندارد با فرمت مسابقه و جهت برطرف کردن نواقص بسیار سودمند است.
  • تلاش کنیم تا اعتماد به نفس بازیکن خردسال را مبتنی با میزان تلاشی که انجام داده افزایش دهیم و در دادن اعتماد به نفس زیاده روی نکنیم و پا را فراتر نگزاریم و جلوتر نرویم چون اگر اعتماد به نفس کاذب بدهیم با یک شکست کاخ آرزوهایی که در ذهن کودک شکل گرفته فرو خواهد ریخت بنابر این اعتدال را در این زمینه باید رعایت کنیم.
  • استاد هرندی در همان سالهای اولیه شروع مربیگری خود بر این نکته همواره تاکید داشتند که با تایید یک سری از حرکات بچه ها حتی اگر بیشتر حرکاتشان خوب نبود، در آنها احساس بزرگی را ایجاد کنیم.
  • از فاکتورهای تشویقی مناسب استفاده کنیم و به هیچ عنوان از تهدید استفاده نکنیم.
  • حضور مربی چه از لحاظ فنی و چه از لحاظ روحی نقش بسیار پراهمیتی دارد و انتخاب مربی مناسب برای کودکان فاقد مربی در اولین فرصت مناسب باید انجام شود.
  • اگر مسابقه در شهر محل سکونت برگزار می شود، برای اینکه کودک بهترین عملکرد را داشته باشد و به خاطر دوری از محل مسابقات و از محل کار والدین عملکردش تباه نشود حتی با دادن هزینه بیشتر در حدتوان، بهترین محل اسکان را برای بازیکن در نظر بگیرید.
  • داشتن دوست مورد وثوق (Partner) که هم از لحاظ رفاقت و هم از لحاظ اخلاقی مورد اعتماد بوده، می تواند علاوه بر اینکه دونفری با هم کار کنند، یک همراه و کمک عالی در مسابقه باشد. گاهی اوقات حتی ، کوچ و پدر و مادر هم نتواند بچه ها را آرام کنند ولی یک دوست مورد وثوق می تواند کمک حال با شد و در واقع به مثلث بازیکن-کوچ مربی –والدین کمک بکند.
  • ورزش های بدنی خصوصاً ورزش های هوازی نظیر شنا و دومیدانی تاثیر مثبتی در عملکرد بازیکنان دارد چون بر خلاف تصور عامه ورزش شطرنج، ورزش سنگینی است و زمانی سنگینی این ورزش را متوجه می شوید که 4 ساعت پشت میز بنشینید و تفکر کنید و انرژی زیادی مصرف کنید که گاهاً با افت قند خون مواجه می شوید بنابر این در بحث تغذیه باید چیزهایی مصرف کنیم که این اتفاق نیفتد.
  • داشتن برنامه ریزی مناسب و سازگار با شرایط برای شرکت در مسابقات بسیار با اهمیت است. حتی قهرمانان جهان نیازمند به مدیر برنامه می باشند.

استاد اردشی اقدامات نوعی در حین مسابقات را بدین گونه برشمرد:

  • بخش فنی قضیه تنها مربوط به مربی یا کوچ بازیکن است و والدین نباید به هیچ عنوان در این مورد دخالت کنند و نباید به عنوان مثال تدارک ببینند چون اینکار ایجاد دوگانگی عظیم می کند.
  • به یاد داشته باشیم که هنگام مسابقه زمان مناسبی برای ارتقاء سطح کیفی عملکرد بازیکن نیست و این کار باید در روزها و ماههای گذشته صورت بگیرد پس بردبار باشیم و در صورت کسب هر نتیجه ای صبر پیشه کنیم
  • سعی کنیم بعد از باخت، استرس ناشی از مواجه شدن با والدین به ناراحتی باخت اضافه نشود، و به جای حمله به بچه و عصبانیت، جهت ریکاوری برای ادامه مسابقات، برایش آرامش بخش باشیم و به یاد داشته باشیم که همه بازیکنان در شطرنج باخت می دهند.
  • سخت گیری والدین در میان مسابقات موثر نیست و می بایستی روزهای پیش از مسابقه پیگیر حل تمرین و تلاش بچه ها بود.
  • سعی کنیم اگر مربی در کنار بازیکن نیست و یا امکان اعزام مربی وجود ندارد جهت ایجاد آرامش و کم شدن استرس حتل المقدور از تلفن یا اینترنت با آنها ارتباط برقرار کنیم.
  • شناخت از حریف پیش رو و دیدن بازیهایش بسیار مهم است و این کار توسط مربی و بازیکن باید انجام شود و روند اینکار باید بصورت تدریجی به بچه آموزش داده شود تا یاد بگیرد چگونه تدارک ببیند و چگونه از نرم افزارها استفاده کند. و باید توجه داشت که استفاده از نرم افزار باید مبتنی بر یک شیوه و اصول خاصی باشد، بدین صورت که اول باید مربی با بازیکن بدون استفاده از نرم افزار بازی را آنالیز کند و بعد از آن به کامپیوتر مراجعه شود جهت چک نهایی.
  • تغذیه و استراحت خصوصاً در مسابقاتی که در دو حالت صبح و عصر برگزار می شود، بسیار مهم است و باید طوری برنامه ریزی صورت گیرد که بین دو بازی حتماً بازیکن استراحت کند. در مورد تغذیه از پرخوری و خوردن فست فود و دیگر غذاهای چرب جلوگیری شود. آب بصورت مداوم به میزان کافی نوشیده شود. موز و خشکبار و آب میوه های طبیعی جهت تنظیم قند خون و پیشگیری از افت فشار باید مصرف شوند. همچنین هرچند در حین مسابقه ورزش سنگین نباید انجام داد ولی نرمش خوب است و توصیه می شود.
  • برگ ثبت بچه ها را نگاه دارید و سعی کنید در نرم افزار شطرنج ذخیره کنید (بچه هایی که مربی دارند این کار توسط مربی به آنها آموزش داده می شود)
  • استفاده از فضای مجازی کنترل شده باشد. که متاسفانه الان خیلی باب شده و دست هر بچه ای یک موبایل می بینیم.

 

پرسش استاد ابراهیم زاده از آقای مصدق پور این بود که با توجه به اینکه در تورنمنت های متعددی حضور بهم رسانده، به عنوان یک بازیکن دغدغه اش موقعی که اعزام میشه چه چیزهایی است؟ و چه انتظاراتی از کوچ خودش و مربی که به همراهش اعزام می شود، دارد؟ و چه مشکلاتی ممکن است پیش بیاید که ایشان به عنوان بازیکن انتظار داشته باشد که کوچ جهت برطرف شدن این مشکل، کمک کند؟

آقای مصدق پور ابتدا با مثال مسابقات چین که چمدانهایشان چند روز دیرتر رسیده و استاد هرندی در این فاصله وسایل و پوشاک مورد نیازشان را تهیه کردند تا دغدغه ای بابت آن نداشته باشند و از لحاظ روحی جلو بیفتند و نیز در طول مسابقه با توجه به اینکه با غذاهای خارجی مشکل داشتند و فقط سیب زمینی می خوردند استاد هرندی غذاهایی را که با ذائقه شان سازگارتر بود تهیه کرد تا مشکل تغذیه پیدا نکنند شروع کرد و در ادامه به مسابقات قهرمانی زیر 18 سال جهان اشاره کرد که با هدایت خوب استاد ویرجینییوس قهرمان آن مسابقات شدند و برنامه ریزی خوب ایشان را عامل این موفقیت ذکر کردند و گفتند این برنامه کلی شامل برنامه تغذیه- برنامه خواب و تدارک لازم چه از لحاظ شروع بازی و چه بررسی بازیهای حریفان و پی بردن به نقاط ضعف و قوت حریفان بود تا با شرایط روحی عالی و آمادگی کامل با حریفان روبرو شوند.

در ادامه استاد هرندی به تعریف از آقای مصدق پور پرداخت و از کاریزما ایشان در پشت میز و جنگندگی و خلاقیتش سخن راند و مرام و گذشت او را تمجید کرد.

 

سوال بعدی استاد ابراهیم زاده از استاد هرندی این بود که:

اگر شما بخواهید آسیب شناسی کنید و سه عامل را به عنوان معضل به ترتیب اولویت برای عدم موفقیت و محقق شدن انتظارات از یک مربی یا کوچ که به همراه تیم اعزام می شود، مطرح کنید آن سه عامل کدامند؟

 

استاد هرندی با بیان این نکته که این سوال باید شکسته شود اولین عامل را توانایی آن فرد دانستند ولی آنرا کافی ندانستند و اضافه کردند متاسفانه این فرهنگ غلط بر والدین حاکم است که بعد از مسابقه به این توجه ندارن که چه کارهایی برای بچه صورت گرفته و موفقیت کودکشان را تنها بخاطر توانایی های خودش می دانند و با این کار فدراسیون و مربیانی را که برای کودک زحمت کشیدند را دلسرد می کنند و اشاره کردند که ما باید یاد بگیریم به کار هم احترام بگزاریم و بپذیریم این عامل لازم هست ولی به تنهایی کافی نیست.

ایشان عامل دوم را مربی یا کوچ یا منتور یا هر شخص دیگری که بچه را آموزش می دهد دانستند و بهترین نحوه آموزش را حالتی دانستند که مربی و والدین بصورت مشترک آموزش فنی بچه را به عهده می گیرند.

استاد عامل سوم راتقدیر و شانس دانستند و اظهار داشتند در یک مسابقه ممکن است ندانسته های کودک و چیزهای بد و نامطلوب اتفاق بیفتد و یا برعکس در مسابقه دیگر دانسته ها پشت سرهم قرار می گیرند و به قول معروف تاس خوش می نشیند و کودک قهرمان می شود.

در پایان ایشان بیان کردند که تلاش فرد مهمتر از نتیجه ای است که حاصل می شود.

 

 استاد ابراهیم در ادامه به نشان دادن فایل پاورپوینت معرفی نامه که استاد اردشی تهیه کرده بودند پرداختند که با معرفی و مشخصات مرکز علمی کاربردی و همایش، ریاست مرکز علمی کاربردی آقای هاشمی طباء و مهندس پهلوان زاده و آقای ابراهیم زاده شروع و در صفحه بعد به معرفی استاد هرندی، سوابق و افتخاراتشان پرداخته بود، بعد از آن با معرفی استاد مصدق پور ادامه پیدا کرده بود.

 

سوال دیگری که استاد ابراهیم زاده از استاد اردشی پرسیدند بدین صورت بود:

اولاً آیا شما به این معتقد هستید که فن کوچینک در کشور ما جوان است و در این زمینه دوره تخصصی خیلی زیادی نداشته ایم و دوم اینکه با توجه به اینکه گاهاً مربی یا کوچهایی که با تیمهای رده سنی به مسابقات اعزام می شوند شاگردان خوشان هم در تیم حضور دارد، اعتراضاتی صورت می گیرد مبنی بر اینکه آنها به شاگردانی که خود آموزش داده اند بیشتر توجه می کنند تا به بقیه بازیکنان، نظر شما چیست؟

 

استاد اردشی اینگونه پاسخ دادند که: بحث کوچینگ در کشور ما نوپاست و در هیچ کجای دنیا نمی بینید که مربی که با یک تیم به مسابقات اعزام می شود، به شاگردان خود بیشتر توجه کند و چنین چیزی یک مقدار از فرهنگ خود ما نشات می گیرد و کسی که وظیفه اش را به درستی انجام ندهد در هر کسوتی که باشد به آن بخش آسیب می زند و وارد شدن خدشه به آن بخش، همه مجموعه را تحت تاثیر قرار می دهد. ما باید توجه داشته باشیم که به یک شخص زمانی کوچ اطلاق می شود که بحث اخلاقی و تعهد کاری از او دیده شود و بعد از آن می توانیم راجع به توانایی های فنی او صحبت کنیم. اما از سوی دیگر باید در نظر داشته باشیم که کاملاً بدیهی است که مربیان کسانی را که شانس بیشتری برای کسب مدال دارند مورد توجه بیشتری قرار می دهند. فرض کنید دو تا سه بازیکن شانس مدال دارند در واقع حاصل تمام زحمات کل ساختار فدراسیون شطرنج با همان مدالهایی نمایان شده و به ثمر می نشیند، که آنها قرار است کسب کنند و یک کوچ به عنوان مربی تیم منتخب کشور باید از حریم فدراسیون شطرنج کشور دفاع کند و مسلما در یکی دو راند آخر او توجه خود را به بازیکنانی که شانس مدال بیشتری دارند معطوف می کند.

ایشان ادامه دادند که بحث کوچینگ فرای مربیگری است و در خارج از کشور با مشکلات و حوادثی مواجه می شویم که اگر توانمندی های دیگری علاوه بر داشته های فنی که یک مربی باید داشته باشد، نداشته باشیم در حل و فصل آنها ناتوان می مانیم.

 

در ادامه همایش استاد ابراهیم زاده با بیان این مطلب که توانمندی های کوچ، توانمندی های خاصی نظیر ادراک لحظه ای- هوش هیجانی- شناخت کامل حریفان و هم شناخت فضای مسابقه است این پرسش را از استاد مصدق پور مطرح کردند که:

گاهاً اتفاق می افتد که یک مربی 3 تا 4 یا 5 بازیکن که مربیشان بوده جهت اعزام به مسابقات رده های سنی آسیایی و یا جهانی انتخاب می شوند و این انتظار در این مربی بوجود می آید که همراه تیم به مسابقات اعزام شود، ولی با توجه به اینکه انتظار از کوچی که همراه تیم اعزام می شود اینست که توانایی برانگیخته کردن بازیکن و بیرون کشیدن حداکثر توانایی بازیکن را داشته باشد. آیا شما معتقدید که این مربی باید به دلیلی که ذکر شد باید با تیم اعزام بشود؟

 

آقای مصدق پور پاسخ دادند که این مربی قطعاً باید اعزام شود و می تواند کمک خوبی برای کوچ باشد و جهت ساپورت کردن بازیکنان چه در بحث شروع بازی و چه در تمرین دادن و موارد دیگر می تواند به کوچ کمک کند.

 

 

در نیم ساعت پایانی همایش پرسش و پاسخ صورت گرفت که اساتید به سوالات اولیا و مربیان پاسخ دادند و در پاسخ به سوالات علاوه بر مواردی که قبلا در مورد افتادن قند خون و تغذیه و استراحت مطرح کرده بودند تنها راه شناخت از بازیکنان را اردو دانستند و در مورد رده های سنی بحث شروع بازی را زیاد مفید ندانستند و اولویت اول را محاسبه و تاکتیک و اولویت دوم را آموزش آخر بازی مخصوصاً آخر بازی پیاده و آخر بازی رخ دانستند. و به آسیب های گردنی و ستون فقرات در شطرنجبازان اشاره، بازیهای برق آسا را در مرحله آموزش مناسب ندانستند و بهترین سن برای فراگیری شطرنج را 5 سالگی دانستند.

 

دومین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز شنبه 18 شهریور ماه با موضوع «آمادگی جسمانی و تغذیه شطرنجبازان(عوارض و آسیب ها)»، در سالن کنفرانس فدراسیون شطرنج و با سخنرانی اساتید زیر برگزار شد :

 

- رئیس مرکز علمی کاربردی فدراسیون شطرنج مهندس مصطفی هاشمی طبا

- دکتر رامین حبیبی پزشک و متخصص

- استاد بین المللی امید نوروزی

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

 

چکیده سخنرانی مهندس هاشمی طبا در همایش علم و شطرنج بشرح زیر می باشد:

  • آمادگی جسمانی در شطرنج چیست و عدم توجه به آن چه عوارضی دارد؟
  • بطور کلی وضعیت پرداختن هموطنانمان به ورزش مطلوب نیست و شیوع مسائل و مشکلات ناشی از آن بویژه در ستون فقرات و گردن در سال های اخیر بیشتر شده است. عادات تغذیه ای مناسبی هم نداریم. اغلب هر غذای خوشمزه ای رو بدون توجه به مضرات آن مصرف می کنیم و اخیرا در یک مطالعه آماری مشخص شد بیش از 60 درصد از کارکنان یک سازمان دولتی، کبد چرب داشته اند...

 

بخش هایی از سخنرانی دکتر رامین حبیبی (پزشک) در همایش علم و شطرنج بصورت زیر می باشد:

  • تغذیه مناسب برای شطرنج بازان چیست؟
  • در سال 2014، سازمان ورزش آلمان، با این استدلال که شطرنج یک بازی دهنی است نه ورزش، شطرنج را از زمره رشته های ورزشی حذف و بودجه فدراسیون شطرنج را قطع کرد.
  • اما همین سازمان به فاصله اندکی، با فشار نهادهای علمی و دلایل ارائه شده اعلام نمود که شطرنج نه تنها یک ورزش است بلکه جزو رشته های استقامتی ورزش نیز محسوب می شود...
  • سبک زندگی ما در مورد تغذیه ، فاصله جدی با نورم های بین المللی دارد. نوع و کیفیت مواد غذایی بسیاری از افراد جامعه مناسب نیست، به طرز غیر طبیعی سریع غذا می خوریم و به طور کلی مقاومت کمی در مورد خوردن غذاهای مضر فست فودی از خود نشان می دهیم. مصرف بی رویه چربی های اشباء شده در فست فودها، عامل بسیاری از بیماری هاست ...

 

 

 

 

 

 

سومین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز شنبه 19 شهریور ماه با موضوع «اضطراب بازیکنان و شیوه های مقابله با آن»، در سالن کنفرانس فدراسیون شطرنج و با سخنرانی اساتید زیر برگزار شد :

 

- مربی ارشد فیده هاملت تومانیان

- استاد بین المللی حامد موسویان

- استاد بین المللی محمد امین طباطبائی

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

 

استاد بزرگ احسان قائم مقامی، داور بین المللی ابوالقاسم نجیب و پویا ماری اوریاد در جاسه حاضر بودند.

تمرین عملی ریلکسیشن(آرمیدگی) توسط استاد بین المللی حامد موسویان با شرکت تمامی حاضرین در جلسه انجام شد.

موسویان دارای تحصیلات کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی است.

پرسش و پاسخ در انتهای جلسه

مربی ارشد فیده هاملت تومانیان و استاد بین المللی محمد امین طباطبائی به ارائه مثال های عینی از اضطراب و استرس بازیکنان پرداختند.

 

مهندس پهلوان زاده رئیس فدراسیون شطرنج هم در جمع سخنرانان حاضر شد.

 

چهارمین روز و آخرین روز همایش «علم و شطرنج 3» در ساعت 17:30 روز شنبه 20 شهریور ماه با موضوع «آسیب شناسی و بررسی دلایل توقف پیشرفت اساتید و قهرمانان ایرانی در دوره هایی از روال حرفه ای»، در سالن کنفرانس فدراسیون شطرنج و با سخنرانی اساتید زیر برگزار شد :

 

- استاد بزرگ احسان قائم مقامی

- مربی ارشد فیده مرتضی محجوب

- استاد بین المللی احمد عسگری زاده

دبیر همایش:

- استاد محمد ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز علمی و کاربردی فدراسیون و مسئول کمیته پژوهش و استعدادیابی فدراسیون شطرنج

 

                                                                                         

با سپاس از همکاری آقایان کسری شهبازی، خلیل ابراهیمیان ، آرین عاصمی نیا و سرکار خانم الهه طالب زاده در برگزاری همایش