کتاب تصمیم گیری در پوزیسیون های بحرانی منتشر شد

۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۷

کتاب در جریان مراسم تجلیل از اساتید و دانشجویان موفق آکادمی شطرنج، در محل فدراسیون با حضور چهرههای شاخص شطرنج کشور رونمایی شد.

در این مراسم مهندس هاشمیطبا به عنوان رئیس آکادمی، مهندس پهلوانزاده رئیس فدراسیون، مهندس علیرضا شفیعی و استاد بزرگ بانوان شادی پریدر معاونین فدراسیون، استادبزرگ احسان قائم مقامی و مسعود مصدق پور و اساتید و مربیان دیگری همچون محمدرضا صالحزاده، افشین تهرانی، اساتید بینالمللی سیدحامد موسویان، مهرداد اردشی و محسن قربانی، استاد فیده مهران حق شناس و دکتر مهدی دوستکام، ابراهیم زاده معاون آموزشی مرکز، آقای دانشور رئیس هیات شطرنج استان تهران و ناشر محترم کتاب جناب آقای احمدزاده از انتشارات شباهنگ و تنی چند از علاقهمندان شطرنج کشور حضور داشتند.

در جریان ترجمه کتاب، استاد فیده دکتر مهدی دوستکام، برای کمک به تطبیق متن ترجمه فارسی با متن اصلی روسی کتاب، کار ویراستاری ادبی و فنی آن را انجام داده است. همچنین استاد فیده مهران حق شناس بخش تئوری کتاب را با آخرین ویرایش متن روسی نویسنده مطابقت داده و آن را ویراستاری فنی کرده است.

 

?مختصری درباره محتوای کتاب:

 

در این روزها که مصادف با مسابقات سطح بالای سوپر استادان بزرگ مسترز شارجه هستیم، پیروزیهای خیره کنندهی «پرهام مقصودلو» خبر اول بیشتر خبرگزاریهای بینالمللی است.

اینکه پرهام در سن 17 سالگی چگونه توانسته قابلیتهای خویش را به عمل رسانده و موفقیتهای خیره کننده در برابر سوپر اساتید بزرگ دنیا داشته باشد، احتمالاً سوال ذهنی بسیاری از شطرنج بازان نوجوان کشور خواهد بود.

 

شاید یکی از دلایل عمده این موفقیت تمرین مستمر و هدفمند پرهام باشد که با انگیزه فوقالعادهای که برای رسیدن به مدارج بالاتر و موفقیتهای بیشتر در این راه دارد، انجام میگیرد.

 

اما همه ما خوب میدانیم که تمرین بدون دقت به ریزهکاریها و مهارتهای تکنیکی و تاکتیکی در شطرنج به جایی نخواهد رسید و هستند دوستان شطرنجبازی که بهرغم داشتن استعداد بسیار خوب شطرنجی حتی بیش از 30 سال تمرین و بازی مداوم، موفقیت قابل توجهای کسب نکردهاند!

 

از سوی دیگر در طول تاریخ بسیاری تلاش کردهاند تا رمز و راز این بازی فکری را کشف کرده و نسخه عمومی برای آن بیابند و بهرغم اینکه اغلب آنان خیلی در این راه موفق نبودند اما باعث رشد و شناخت جنبههای مختلف این بازی زیبا شدهاند. اشاره به نام مورفی، اشتاینیتز، نیمزوویچ، رومانوفسکی، باتوینیک و بسیاری دیگر از قهرمانان و تئوریسینهای معروف دنیای شطرنج یادآور این کوشش شگرف است.

 

استاد بزرگ روس (ذاتاً اهل اکراین است) یوسیف دورفمان، که خود بازیکنی بسیار نیرومند بوده و در بسیاری از مسابقات قهرمانی شطرنج شوروی شرکت داشته و با بزرگان متعددی بازی کرده است، یکی از مربیان دقیق و با تجربه شطرنج است. او در جریان مربیگری خویش به نکاتی توجه کرده که قبلاً از زاویه دیگری به آنان توجه شده و توانسته ایدهها و نگاه نوین خویش را به صورت سازمان یافته و به شکل یک «شیوهنامهی کلی» درآورده تا شاگردانش بتوانند از آنان استفاده مفید و کاربردی کرده و به نوعی تجارب خویش را به نحو مطلوب به آنان منتقل سازد.

در اینجا خیلی وارد جزئیات ایده پردازی وی نخواهم شد، اما به محصولات مفید این «شیوهنامه‌» اشاره خواهم کرد:

1) ارزیابی صحیح پوزیسیون و تعیین پارامترهای استاتیک و دینامیک در آن

2) انتخاب نوع حرکت آتی و تعیین لیست حرکات کاندیدا

3) انتخاب حرکت کاندیدا و ارائه دلایل مستدل برای آن

4) تصمیم گیری درباره موضوعات متداول و پاسخ به سوالات مهمی به شکل زیر:

-امنیت شاه چه معنایی دارد؟ چه پناهگاهی برای شاه «ایمن» است؟ و اصولاً نقش ایمنی شاه در تصمیمگیریها و انتخاب حرکت آتی چگونه است؟

-کی باید فیل را با اسب تعویض کرد و برای این منظور چه شرایطی باید ایجاد شده باشد؟

-کی باید ساختار پیاده را تغییر داد و شرایط آن چیست؟

-شرایط تعویض دو وزیر چیست؟ چه زمانی باید وزراء را تعویض کرد؟ معیارهای تصمیم گیری در این مورد چیست؟

-نقش همکاری دو سوار مثلاً فیل و وزیر و اسب و وزیر در بازی چگونه است؟ در چه شرایطی باید در انتخاب میان آنان دقت شود؟

-مقایسه نقش و انتخاب همکاری رخ و اسب و رخ و فیل در بازی و تصمیم گیری برای آن؟

-شیوه استفاده از «پایگاه» و تصمیم گیری درباره سواری که باید در پایگاه نشاند.

در حقیقت موضوعات اشاره شده به نظر دقیقاً همان نکاتی هستند که در هر بازی، شطرنجباز مستقیماً درباره آنان باید «تصمیمگیری» کند و شاید مهمترین زیبائی شطرنج در انتخاب «بهترین تصمیمات» در هر گام است. نتیجه این تصمیمگیریهای صحیح است که در نهایت منجر به پیروزی در بازی خواهد شد.

محمّد خیرخواه